નવી દિલ્હી, તા. 06 એપ્રિલ 2023, ગુરૂવાર

ભારતમાં આ વખતે ફેબ્રુઆરી મહિનાથી જ ગરમીએ પોતાનું વલણ બતાવવાનું શરૂ કર્યું છે. માત્ર ભારત જ નહીં દુનિયાના અનેક દેશો ગરમીનો સામનો કરી રહ્યા છે. એક તરફ ધરતીના કેટલાક ભાગોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે તો બીજી તરફ કેટલાક શહેરો એવા છે જે ભવિષ્યમાં પાણીમાં ગરકાવ થઈ જવાનો ભય છે. એમાં કોઈ શંકા નથી કે ગ્લોબલ વોર્મિંગ અત્યારે ચિંતાનો વિષય છે. વિશ્વભરના દેશો ગ્લોબલ વોર્મિંગથી ચિંતિત છે. આ ક્રમમાં વૈજ્ઞાનિકોએ એવો પણ દાવો કર્યો છે કે જો યોગ્ય પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો વિશ્વના અનેક સુંદર શહેરો પાણીમાં ડૂબી જશે.

ડૂબતા શહેરો સાથે ગરમીનો શું સંબંધ છે?

1880 બાદ સરેરાશ વૈશ્વિક તાપમાન લગભગ એક ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોને ડર છે કે 2035 સુધીમાં તેમાં 0.3 થી 0.7 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો વધારો થઈ શકે છે. વાસ્તવમાં ગરમીમાં વધવાને કારણે અથવા કહો કે ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે ગ્લેશિયર્સ ઝડપથી પીગળી રહ્યા છે. જેના કારણે દરિયાની જળ સપાટી ઝડપથી વધી રહી છે. તે ઝડપથી કેટલાક શહેરોના અસ્તિત્વનો અંત કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

આપત્તિઓના બનાવો વધશે

ગરમી વધવાને કારણે પૃથ્વી પરથી પાણી મોટા પ્રમાણમાં બાષ્પીભવન થાય છે અને વાતાવરણમાં જાય છે. તે ભારે વરસાદના રૂપમાં નીચે પડે છે અને પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે. જેમ જેમ ગરમી વધશે તેમ તેમ આવા બનાવો વધશે. આ સાથે ચક્રવાત અને તોફાન જેવી ઘટનાઓ પણ વધી જશે. આ રીતે, પાણીના સ્તરમાં વધારો થવાની સાથે અન્ય ઘણા પરિબળો પણ શહેરોના અસ્તિત્વ માટે જોખમી બનશે.

ગરમીના કારણે કેવી રીતે વધી રહી છે દરિયાની સપાટી?

દરિયાની સપાટી વધવા માટે સીધી રીતે વધી રહેલી ગરમી જવાબદાર છે. વાસ્તવમાં ગરમી અથવા ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે સમુદ્રનું સ્તર મુખ્ય બે રીતે વધે છે.

1. તાપમાન વધવાને કારણે ગ્લેશિયર અને જમીન આધારિત બરફ ઝડપથી પીગળે છે. તેનું પાણી જમીનથી નદીઓ વગેરે મારફતે દરિયા સુધી પહોંચે છે. 

2. ગરમીના કારણે ગરમ પાણી થર્મલ વિસ્તરણની પ્રક્રિયા હેઠળ વધુ જગ્યા લે છે. તેથી સમુદ્રનું આયતન વધી જાય છે અને તેના પાણીનું સ્તર વધી જાય છે. 

આ સિવાય કેટલાક સ્થાનિક પરિબળો પણ દરિયાની સપાટીને ઝડપથી વધારવાનું કારણ બની શકે છે. જેમ કે સમુદ્રી પ્રવાહો અને ડૂબતી જમીનની સપાટી વગેરે.



from Science technology News - Gujarat Samachar : World's Leading Gujarati Newspaper https://ift.tt/eOh9q7Z